Szalony Tristan – Salvador Dali

Szalony Tristan   Salvador Dali

Historia nieszczęśliwych miłośników Tristana i Izoldy trzymała Dalego przez wiele lat. Tak bardzo, że na podstawie opery Wagnera stworzył libretto i scenografię do baletu Mad Tristan, wystawionego w Nowym Jorku w 1944 roku.

Obraz „Szalony Tristan” z lat 1938-1939 jest zwiastunem samej scenerii. Ziarno, z którego wzrósł ambitny plan. Zawiera wiele motywów wykorzystywanych przez artystę przy projektowaniu baletu.

Na przykład splatające się gałęzie i korzenie drzew – ślad drzew rosnących na grobach Tristana i Izoldy. Ręce bohaterów są jak gałęzie i korzenie, a drzewa na zdjęciu rozsuwają swoje węzłowe palce ku sobie. Na górze „poziomu” obrazu znajduje się typowy krajobraz pustyni Dali. Niebo jest ponure, obiekty rzucają długie cienie.

W tle są fantazyjne ozdoby: wrak statku, którego ramy przypominają żebra wieloryba, skała z samochodu wyrastającego z niego.

Na pierwszym planie jest sylwetka fortepianu i postaci ludzkich stojących po obu stronach z pochylonymi głowami. Mężczyzna i kobieta. Mężczyzna ściska kapelusz w dłoniach. Na jego głowie znajduje się owalna – falliczna forma – kamień, pochylający głowę w stronę szaleństwa. Brudna żółta poszarpana chmura jest wycelowana w osobę, jak oskarżycielski lub groźny palec.

W oddali, za jego plecami, można zobaczyć maleńkiego małego człowieka wędrującego przez pustynię do horyzontu i niosącego coś na ramieniu. Czy to może być śmierć z jego kosą? A za horyzontem, w oddali, wąski pas błękitnego morza.

Dolny poziom to dziwaczna halucynacja w jasnożółtym kolorze.

Budynek pokryty jest geometrycznie regularnymi rzędami gwoździ tapetowych. Jego fasada w niektórych miejscach przecina szczeliny, w niektórych miejscach – plami krew. Grzbiet narożnika tego budynku wystaje w górę. Przedstawia kobiecą głowę z gałęziami włosów, które wychodzą poza granice formy architektonicznej.

Do budynku prowadzą trzy okrągłe stopnie ganku. Wejście jest wykonane w formie dziurki od klucza. Widz widzi długi wąski pokój prowadzący do głębi domu.

Wzdłuż ścian, niczym kariatydy, wyrastają fantazyjne postacie z drzewiastych gałęzi i korzeni. Być może ta wąska galeria-apartament może być interpretowana jako wskazówka na temat kobiecego łona i plamy krwi jako aluzja do słynnego epizodu legendy. W prawym dolnym rogu zdjęcia widz widzi postać kobiety w białej sukni.

W desperacji, zasłaniając twarz dłońmi, wędruje w stronę ganku, jakby przezwyciężając huraganowy wiatr.

Po lewej i prawej stronie wejścia na fasadzie budynku widać dwa owalne elementy: najwyraźniej są to dwa groby biednych kochanków. Jeden grób dosłownie najeżony jest skierowanymi na zewnątrz gałęziami i korzeniami. Drugi, przeciwnie, jest zamknięty w sobie; wszystkie gałęzie rąk są narysowane, skrzyżowane i splecione ze sobą.

Tristan w swoim szaleństwie skierowany na zewnątrz; Izolda jest zamknięta w kręgu rozpaczy – w życiu i po śmierci.

1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 Stars (1 votes, average: 5,00 out of 5)